Friday, 21 February 2020

ලොව නවීනම ඩිජිටල් ප්‍රචාරණ ක්‍රමය තුළ නිෂ්පාදකයාත්, අලෙවිකරුවාත්, පාරිභෝගිකයාත් යන පාර්ශව තුනට එකම තැනකදී එක ලෙස වාසි සහ ලාභ ලැබිය ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වාදීමට ශ්‍රී ලාංකීය සමාගමකට හැකියාව ලැබීමත් එය නියාමන ව්‍යාපෘතියක සිට ව්‍යාපාරයක් දක්වා වර්ධනය කොට වසර 5කට අධික කාලයක් පාරිභෝගික විශ්වාසය දිනාගනිමින් පවත්වාගෙන යමින් ව්‍යාපාරික සහ පාරිභෝගික යන පාර්ශව දෙකේම ජනතාවට ශක්තියක් වීමත් සමාජ මෙහෙවරකි.

යාපාර ලෝකය තුළ අද වඩාත් කාර්යයක්ෂම, පහසු, ලාභදායීම මෙන්ම ඵලදායීම අලෙවිකරණ සහ ගනුදෙනුකරණ මාධ්‍යය අන්තර්ජාලය බවට පත්ව අවසන්ය. ඒ අන්කිසිවක් නිසා නොව ගතවන සෑම තත්පරයකටත් වඩා අඩු කාලයකයදී අන්තර්ජාලයට එක්වන අන්තර්ජාල පරිශීලිකයින්ගේ ප්‍රමාණයේ ඉහළ යෑම හේතුවෙනි.

 

 

අද මේ මොහොත වන විට ලොව අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන පිරිස (Internet Users) 4,470,094,000 ඉක්මවා ගොස් ඇත. එය ප්‍රතිශතයක් ලෙස ලෝක ජනගහණයෙන් 57%කට වැඩි ප්‍රතිශතයකි. 2016 වසරේ සංඛ්‍යා ලේඛනවලට අනුව ශ්‍රී ලංකාව තුළ අන්තර්ජාලය භාවිත කරන පිරිස 6,087,164 කි. එය ප්‍රතිශතාත්මක අගයක් ලෙස ගත් කළ 29.3%කි. මෙය ගත වන සෑම තත්පර 37කට වරක්ම ඉහළ යමින් පවතී.

මෙලෙස ලොව සෑම තත්පරයකටත් අඩු කාල සීමාවකදී ඉහළ යමින් පවතින අන්තර්ජාල පරිශීලීකයින් (Users) භාවිතා කරන්නේ අන්තර්ජාලයේ ඇති ඉඩ  හෙවත් වෙබ් අවකාශය (Space) යි. මෙය අප නොදන්නා කෙනෙකුට පැහැදිලි කිරීමට සරල උපමාවකින් කියනවා නම් අන්තර්ජාල අවකාශය (ඉඩ) මහ පොළවේ ඇති ඉඩම්වලට ආදේශ කළ හැකි වුවත් මහපොලොවේ සහ අන්තර්ජාලයේ ඉඩ අතර ඇත්තේ අහසට පොළව මෙන් වෙනස් තත්වයකි.

 

මුදල් ඉපයීමේ අසීමිත හැකියාවක්

 

එසේම ව්‍යාපාරික වශයෙන් ගත් කළ අන්තර්ජාලයේ නිසි ලෙස ආයෝජනය කළ වෙබ් අවකාශයක (ඉඩ ප්‍රමාණයක) ඇති වටිනාකමත් ඉන් මුදල් ඉපයීමේ ඇති හැකියාවත් අසිමීතය. එය පොලොවේ ඇති ඉඩම් මිලට වඩා සිය දහස් ගුණයකින් ඉහළ යයි. අද ලොව දැවැන්තම අන්තර්ජාල ව්‍යාපාර වන ගූගල්, ෆේස්බුක් වැනි බිලියන, ත්‍රිලියන ගණන් ආදායම් වාර්තා තබන ව්‍යාපාරවල සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු එතරම් නොපෙනෙන මූලික පදනම සහ උපාය මාර්ගය මෙයයි.

වෙබ් අඩවි නාමයකට යටත් කළ වෙබ් අඩවි අවකාශකය (ඉඩක) වටිනාකම තීරණය වන මූලිකම මිනුම් දණ්ඩ වන්නේ එම වෙබ් අවකාශයට ඇතුල්වන සහ එය භාවිතා කරන පරිශීලකයින් ප්‍රමාණයයි. මෙය අප තොරතුරු තාක්ෂණයට අනූව හදුන්වන්නේ වෙබ් ටැෆික් ලෙසයි. අද ගූගල් සහ ෆේස්බුක් ලොව වටිනාකමින් ඉහළම වෙබ් අඩවි සහ ව්‍යාපාර දෙක බවට පත්ව ඇත්තේ මේ නිසාය.

මෙම සමාගම්වල මූලිකම සහ ප්‍රධානම ආදායම් මාර්ගය තම වෙබ් අවකාශයවෙළඳ දැන්වීම් අවකාශයක්ලෙස ව්‍යාපාර හෝ යම් අලෙවියක්, ප්‍රචාරණයක් බලාපොරොත්තු වන සහ අවශ්‍ය පිරිස් වෙත විකිණීමයි. ඊට අදාළ වෙළඳපොළ ලෙස ඔවුන් පෙන්වන්නේ තම වෙබ් අවකාශය භාවිතා කරන පරිශීලකයින් (users) ප්‍රමාණයයි. ඔවුන් තම වෙබ් අවකාශය තුළ ලබාදෙන එම ඉඩ ප්‍රමාණය වෙබ් අවකාශ නීර්ණයන්ට අදාළව පික්සල් (pixels) වලින් (මීටර්, සෙන්ටිමීටර් වැනි මිනුම් ක්‍රමයක්) ලබාදෙයි.

 

වෙබ් අවකාශය තුළ ව්‍යාපාරකරණයේ ඇති අභියෝගය

මෙය අප සරල ව්‍යාපාරික භාෂාවෙන් පැහැදිලි කර දෙනවා නම් මෙසේ කිව හැක. ඔබ කෙතරම් හොඳ පහසුකම් වලින් සමන්විත සුපිරි වෙළඳ සැලක් නිර්මාණය කළද එයට භාණ්ඩ අලෙවි කරුවන් සහ පාරිභෝගිකයින් නොපැමිණෙන්නේ නම් වැඩක් නැත. එසේම අලෙවිකරුවන් පැමිණ භාණ්ඩ අලෙවි කිරීමට සැරසුනද ඊට පාරිභෝගිකයින් නොපැමිණෙන්නේ නම් ඒත් වැඩක් නැත. අද වෙබ් අවකාශය තුළ ව්‍යාපාරකරණයේ ඇති අභියෝගය සහ වැදගත්ම කාරණය මෙයයි.

 

මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුළ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා වෙළඳ දැන්වීම් පලකිරීමට ලුහුඬු වෙළඳ දැන්වීම් වෙබ් අඩවි ඇතුලු ව්‍යාපාරික වෙබ් අඩවි බොහෝ ප්‍රමාණයක් බිහි වී ඇත. එහෙත් ඒ කිසිඳු වෙබ් අවකාශයක ඇති දැන්වීම් ප්‍රචාරණ අවකාශය (ඉඩ) තමන්ට යළි යළිත් විකුණා අසිමිතව මුදල් ඉපයීමේ අවස්ථාවක් මෙම කිසිඳු වෙබ් අඩවි ව්‍යාපාරයක නොමැත.

 

ව්‍යාපාරිකයාටත් පාරිභෝගිකයාටත් එකම තැනක

එසේම ඔබේ දැන්වීම නරඹන ස්ථිර පාරිභෝගිකයින් පිරිසක් මේ කිසිවක නැත. එපමණක් නොව ඔබ මුදල්වලට ලබාගෙන අන්තර්ජාලයේ ගෙවා දමන ඩේටා (හුවමාරු වන දත්ත) වලට වටිනාකමක්, මුදලක් ලැබෙන ක්‍රමයක් මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකාව තුළ තිබුණේ නැත. එහෙත් මෙම සියලු තාක්ෂණික සහ ව්‍යාපාරික අභියෝග ජයගනිමින් ව්‍යාපාරිකයාටත් පාරිභෝගිකයාටත් එකම තැනක එක ලෙස තමා ගනුදෙනු කරමින් වැඩි ලාභයක්රිසිසේ ඉපයිය හැකි වෙබ් අවකාශයක් නිර්මාණය කොට හඳුන්වා දීමට I.C.A.N Holdings සමාගම යටතේ ඇති ආයතනයක් වන I.C.A.N. Advertising පුද්ගලික සමාගම සමත්ව ඇත. ඔවුන් වසර 5ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ තම වෙබ් දැන්වීම් අවකාශය ගනුදෙනුකරුවන් 50,000කට ආසන්න පිරිසකට අලෙවිකොට ඔවුන්ටරිසිසේ මුදල් ඉපයීමේ ඉඩකඩ විවර කොට ඇත. ඒ එම සමාගමට අයත් www.bannercuts.com “බැනර් කට්ස් ඩොට් කොම්වෙබ් අඩවිය හරහායි.

මෙහි ඇති වෙන අන්කවර තැනකවත් නැති සුවිශේෂීම වැදගත් කරුණනම් වෙළඳ දැන්වීම් ප්‍රචාරණ ඉඩක් ලබාගනිමින් පුද්ගලයෙකු තම භාණ්ඩ හෝ සේවා දැන්වීම් තුලින් අලෙවිකරණයේ යෙදෙන අතරේ ඔහුට හෝ ඇයට අන් අය පළ කරන වෙළඳ දැන්වීම් නැරඹුවහොත් තව තවත් අමතරව මුදල් ඉපයීමට ඇති හැකියාවයි. එය පුද්ගලයෙකු විසින් ඔවුන්ගෙන් මිලදී ගන්නා වෙබ් දැන්වීම් පළකිරීමට ගන්නා අවකාශයේ ප්‍රමාණය මත තීරණයවේ.

 

ලියාපදිංචි ස්ථිර ගනුදෙනුකරුවන්  50,000කට ආසන්න පිරිසක්

මේ වන විට ලියාපදිංචි ස්ථිර ගනුදෙනුකරුවන්  50,000කට ආසන්න පිරිසක් සිටින මෙම සමාගමේ වෙබ් දැන්වීම් අවකාශය තුළ පළකරන වෙළද දැන්වීම් සතියකට මිලියන 21ක් නරඹන බවට එම සමාගමේ සංඛ්‍යාලේඛන හෙළිකරයි. මෙයට බොහෝ දෙනා නොදන්නා කමටත්, පහසුවටත් යල් පැන ගියඇඩ් ක්ලික්ආකල්පය ආදේශ කිරීමට උත්සහ කළද මෙහි නිවැරදි සහ පරිඝණක තාක්ෂණික අර්ථ කථනය මෙයයි.

සාමාන්‍ය ව්‍යාපාරික ලෝකයෙන් උදාහරණයක් ලෙස ගෙනහැර දක්වා නම් මෙම සමාගම තම වෙබ් අවකාශය තුළ සිදුකරන්නේසුපිරි වෙළඳ සංකීර්ණයක වෙළඳ කුටියක් ඔබට වසරකට බදුදෙනවා හා සමාන දෙයකි. ඔබ ඔවුන්ගේ එසේ මිලදී ගන්නා වෙළඳ කුටිය තුළ ඔබට ඔබේම නිෂ්පාදනත්, වෙනත් අයගේ නිෂ්පාදනත් පිටින් ගෙන අලෙවි කර හැක.

 

ඔබට එකතු වන පොයින්ට්ස් කල් පිරුණු විට මුදල්

එසේම මේ වන විට ඔබ මිලදී ගන්නා සෑම භාණ්ඩ ප්‍රමාණයකට සුපිරි වෙළඳ සැල් වලින් ඔවුන්ගේ සාමාජික කාඩ්පත්වලටපොයින්ට්ස්එකතු කර එම පොයින්ට්ද අවසානයේ ඔබට මුදල් කරගත හැකි අයුරු ඔබට මෙහිදී ඔබ ඔබේ Deta වැයකොට නරඹන දැන්වීම් වෙනුවෙන් ඔබට එකතු වන පොයින්ට්ස් කල් පිරුණු විට මුදල් කර ලබාගත හැක. මෙම වෙළඳ දැන්වීම් ප්‍රචාරණ ක්‍රමය මෙතෙක් ශ්‍රී ලංකාවට වෙනත් කිසිඳු සමාගමක් විසින් හඳුන්වා දී නොමැති අතර මේ වන විට මෙය හඳුන්වා දී ඇති ප්‍රථම සහ එකම සමාගම වන්නේ  I.C.A.N Holdings සමාගම යටතේ ඇති  I.C.A.N. Advertising පෞද්ගලික සමාගමයි.

ලොව නවීනම ඩිජිටල් ප්‍රචාරණ ක්‍රමය තුළ නිෂ්පාදකයාත්, අලෙවිකරුවාත්, පාරිභෝගිකයාත් යන පාර්ශව තුනට එකම තැනකදී එක ලෙස වාසි සහ ලාභ ලැබිය ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වාදීමට ශ්‍රී ලාංකීය සමාගමකට හැකියාව ලැබීමත් එය නියාමන ව්‍යාපෘතියක සිට ව්‍යාපාරයක් දක්වා වර්ධනය කොට වසර 5කට අධික කාලයක් පාරිභෝගික විශ්වාසය දිනාගනිමින් පවත්වාගෙන යමින් ව්‍යාපාරික සහ පාරිභෝගික යන පාර්ශව දෙකේම ජනතාවට ශක්තියක් වීමත් සමාජ මෙහෙවරකි. එසේම අන්තර්ජාලය පදනම් කොටගත් මෙවැනි නව්‍ය ව්‍යාපාර තුළින් මෙරටින් පිටරටට ප්‍රචාරණයන් සඳහා ගලායන විදේශ විනිමය ඉතිරි කරන අතර මතුදිනෙක ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර ඉදිරියේ ඔසවා තැබීමට ඉවහල් වනු නොඅනුමානය.

 

 

 

සඳුන් ප්‍රියංකර විතානගේ


දේවානි ජයතිලක නම් වන සංරක්ෂණ නිලධාරිවරියක් රාජ්‍ය ඇමති සනත් නිශාන්ත හා හිටපු නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය සරත් කුමාර ගුණරත්න ප්‍රධානත්වය දරමින් පැවැත්වූ රැස්වීමකදී කඩොලාන පරිසර පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් නොබියව මැදිහත්ව කළ අදහස් දැක්වීම දැන් මුළු රටම දන්නා සිදුවීමක් බවට පත් ව අවසන් ය. ජනපති ප්‍රමුඛ ආණ්ඩුව ද විපක්ෂය ද ඇතුළුව බොහෝ දෙනා ඈ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව දැකගන්නට තිබේ. සමකාලීන සමාජයක මෙය මෙම අදහස් දැක්වීම මහත් හරසරින් පිළිගන්නට හේතුව මෙවැනි මැදිහත්වීම්වල ඇති දුලබකම බව පළමුව කිව යුතු ව තිබේ. 1970 දශකයෙන් පසුව වඩා තීව්‍ර ලෙස සකසන ලද මජර දේශපාලන ක්‍රමයේ ඓන්ද්‍රීය ලක්ෂණයක් වූයේ එවැනි මැදිහත්වීම් කරන නිලධාරීන්-නිලධාරිනියන්ගේ කොඳු කඩා දැමීම ය. ඉන්නට හිටින්න තැන් නැති කිරීමය. එළව එළවා පහර දී අවසන සමහරවිට ජීවිතය පවා උදුරා ගැනීමය. එසේ කළ අවස්ථා සිය ගණනින් උදාහරණ දැක්විය හැකි ය. එවැනි නිබය මිනිසුන් පළවාහැරි සමාජයක දේවානිගේ වැනි මැදිහත්වීමක් අතිශය ආන්දෝලනාත්මකවීම අරුමයක් නොවේ.

"අපිව මේ තැන්වලට පත් කරලා ගමේ ගොඩේ මිනිස්සු කියන විදිහට නම් වැඩ කරන්නෙ අපෙන් වැඩක් නෑ" යනුවෙන් ඇය කරන ප්‍රකාශය යමෙකුට සාහසික එකක් ලෙස පෙනී යා හැකි වුව ද එම ප්‍රකාශයේ වරදක් ඇත්තේ නැත. මේ රටේ බොහෝ අවලස්සන තැන් නිර්මාණය කර තිබෙන්නේ මේ ගමේ "ගොඩේ මිනිසුන්ය". අප ඔවුන්ට ගමේ ගොඩේ මිනිසුන් කියන්නෙ පොදු ව්‍යවහාරයේ එන අර්ථයෙන් නොවේ. "අසංස්කෘතික සහ අශිෂ්ට" යන අර්ථයෙනි. විද්‍යාත්මක හෝ ජනහිතකාමී පදනමකින් සිදු කරන්නට යන බොහෝ දේට අකුල් හෙළන්නේ මේ රටේ උක්ත ජන පිරිසයි. මේ පිරිසගේ ඡන්ද ගොන්නට කෑදරව ඒ පිටුපස දිවයන නූගත් දේශපාලුවා මොවුන්ගේ ඉල්ලීම් කවරක් වුවත් ඉදිරියට ගෙන ඉටු කරලන්නට දඟ දමයි. රාජ්‍ය ඇමැති සනත් නිශාන්ත එවැන්නෙකි. තවත් එබඳු බොහෝ දෙනා දන්නා සරල උදාහරණ දෙක තුනක් දක්වමු. පන්නිපිටිය ප්‍රදේශය ප්‍රධාන මාර්ගය පුළුල් කිරීමට එදිරිව මහත් හිසරදයක්ව පවතින බෝගසක් කපා සුවහසක් ජනයාට සෙත සලසන්නට ඉඩ නොදෙන්නේ උක්ත වර්ගයේ ජනයා ය. සිංහරාජය ලෝක උරුම වනසංරක්ෂණය තුළ වාහන යා හැකි පාරක් ඉදි වෙනවාට කැමති ගමේ මිනිසුන් අපට හමු විය. එද අර වර්ගයේ මිනිසුන්ය. එක්තරා ප්‍රදේශයක අයාලේ යන ගව රංචුවක් නිසා ඍජුවම සිදුවුණු වාහන අනතුරුවලින් ජීවිත දෙකක් අහිමි වූ අතර ඒ හරක් රංචුව කැළෑවට ගෙන ගොස් දමන්නට ප්‍රාදේශීය දේශපාලන අධිකාරියක් උත්සාහ දරන විට මේ වර්ගයේ මිනිසුන් රැසක් සංවිධානය වී එය වැළැක්වූයේ අනේ සිරියාවන්ත හරක් රංචුව යැ යි කියමිනි. රටක් ලෙස තම ඉපැයීම්වලින් අතිශය විසල් වියදමක් වෙන් කරන්නට සිදුව ඇති අයාලේ යන බලු ප්‍රශ්නය ද මේ ඊනියා පොදු ජනතාව විසින් නවතා දමා තිබෙයි. කියන්නට නම් තව බොහොමයක් උදාහරණ තිබේ. මේ ජන සංඝ සහ පොදු ජන සටන් ව්‍යාපාර අතර ඇති වෙනසද මෙතැන ම සිහිපත් කර යා යුතු ය.

දශකයක කාලයකට එපිටින් කුප්‍රකට ඇමැත්තෙකු වූ මර්වින් සිල්වා රජයේ නිලධාරියෙක් ගස් බැන්ද අතර මෙතරම් විරෝධයක් ඊට එල්ල නොවූ බව සිහිකටයුතු ය. සීමිත මාධ්‍ය ඉඩකඩ අස්සේ එයට විරෝධය පැන නැගුණු නමුත් දේවානි සිදුවීම වැනි යමක් එහිදී සිදු වූයේ නැති. මෙවැනි තවත් අවස්ථා ඇති අතර තවත් පුත්තලං බූරුවෙකු විසින් ගුරුවරියක් දණගස්වා තැබීම වැනි ඒවාට පවා මෙතරම් ජනරාශියක් ඇති වූයේ නැත. දේවානිට ලැබුණු මේ සහයෝගය පිටුපස ඇති සැබෑ බලය සමාජ මාධ්‍ය සතු තෙරපුම් බලය ලෙස හඳුන්වන්නට අප කැමැති ය. සමාජ මාධ්‍යයන්හි ප්‍රචාරය වී බහුතර මතය නිලධාරිනියගේ දෙසට හැරී ගිය පසු වගකිවයුතු අංශවලට ඒ පිලෙහි සිටගැන්ම හැර අනෙකක් කළ නොහැකි තැනට වැඩ සිදුව ගියේ ය. එසේ ම සමාජ මාධ්‍ය මගින් මේ සිදුවීම ප්‍රචාරය වී ඒ වෙත ජනමතයක් නිර්මාණය වූවාටත් පසුවය, මේ සිදුවීම ප්‍රධාන මාධ්‍ය විසින් ඩැහැගන්නා ලද්දේ. ගස්බැඳීමේ සිදුවීමේ සිට මේ දක්වා ගෙවී ගිය දශකයක කාලය තුළ ලෝකයේ සමාජ මාධ්‍ය වෙත පොදුජනයාගේ ළංවීම සිදු වූයේ පිමි වශයෙනි. එපමණක් නොවේ, මාධ්‍ය කටයුතු කෙරෙහි භාවිත කළ හැකි දුරකතන, කැමරා, පටිගත කිරීමේ යන්ත්‍ර සහ වෙනත් උපකරණ ද සුලබ වී ගියේය. දේවානිගේ සිදුවීමට අදාළව සේ ම වෙනත් අනීතික මැදිහත්වීම් පටිගත කර තිබෙන්නේ ප්‍රචාරය කරන්නේ බොහෝකොට සමාජ මාධ්‍ය වෙනුවෙන් සාමාන්‍ය මිනිසුන් මිස අධිපති ධාරාවේ මාධ්‍යවේදීන් නොවේ. සමාජ මාධ්‍ය සතු තෙරපුම් බලය ජනහිතකාමී ලෙස යොදා ගැනීම ගැන වෙන ම කතිකාවක් ඇති කළ යුතුය. විශේෂයෙන් රටේ ප්‍රධාන ධාරාවේ මාධ්‍ය සැබෑ ප්‍රශ්න වෙනුවට තමා අනුයන දේශපාලන කඳවුරේ න්‍යායපත්‍රයන් ප්‍රවෘත්ති සහ කාලීන සිදුවීම් ලෙස ජනතාවට බෙදන අවකාශයක සමාජ මාධ්‍ය පෙනෙනවාට වඩා බලවත් ය. මේ සමාජ මාධ්‍ය යුගය හා අනන්‍ය කර සලකන කල්හි පෙර සිදුව තිබෙන සමහර සිදුවීම් සමකාලීනව සිදු වූයේ නම් ඒවායේ ප්‍රතිඵල බොහෝ වෙනස් වෙන්නට ඉඩ තිබුණු බව පැහැදිලි ය.

 

 ශ්‍යාමා බස්නායක


ඕස්ට්‍රේලියාවේ ගිනි!

මේ දිනවල ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහා ගින්නකි. රත් පැහැ අහසින් අළු වැසි වසිද්දී ගිනි නිවන භටයින් අග්නිජාලා මැද දිවි පරදුවට තබමින් ගින්න නිවීමට වෑයම් කරන ඡායාරූප හා වීඩියෝ විශාල වශයෙන් සංසරණය වෙයි. කැන්ගරුවන් හා කොවාලාවන්ගේ පණ පිටින් පිළිස්සුණු සේයාවන් මිහිකතගේ පැමිණිල්ලක් මෙන් අප දෑස් ඉදිරිපිට ය. 

ඕස්ට්‍රේලියාවට ලැව් ගිනි අලුත් දෙයක් නොවේ. ඒ නමුත් මෙවර හටගෙන ඇති ලැව් ගින්නට විශේෂ වූ අවධානයක් යොමුවන්නේ එහි පෙර නොවූ විරූ ස්වභාවය නිසා ය. පසුගිය වසරේ අගෝස්තු මාසයේ හටගත් ලැව් ගිනි සෘතුව මේ වන විට හෙක්ටයාර මිලියන 6.3ක්  වැනි දැවැන්ත භූමි ප්‍රමාණයක් විනාශයට පත් කර ඇත. ජීවිත හානි 23ක් වාර්තා වී ඇති අතර නිවාස 1500ක් ගින්නෙන් විනාශ වී ඇත. කැන්ගරුවන් කොවාලාවන් වැනි වනජීවින් දැවැන්ත ප්‍රමාණයක් මියගොස් ඇති අතර සමහර ආවේණික වනසතුන් වඳ වීමේ තර්ජනයකටද මුහුණ පෑ හැකි බව පැවසේ. 

වැඩිම හානිය සිදුව ඇති නිව්සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්තයෙහි ගිනි නිවන සේවාවට අනුව එම ප්‍රාන්තයෙහි පෙර අවුරුදුවල ලැව් ගිනි සෘතූන්හි මේ කාලය වන විට තිබූ තත්වයන් සමග සංසන්දනය කිරීමේදී, මෙවර ලැව් ගින්නේ ප්‍රමාණය අති විශාල ය. ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශයකට අනුව නිව් සවුත් වේල්ස්හි පහුගිය අවුරුදු කිහිපය තුළ ම ලැව් ගින්නට හසු වුණු මුළු භූමි ප්‍රමාණය ම හෙක්ටයාර 280,000කි. එනමුදු මෙවර 2019 දෙසැම්බරය වන විටද ගින්නට හසු වූ මුළු භූමි ප්‍රමාණය  3400000කට අධික වන අතර මේ වනවිට එය තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වී ඇත. එම ප්‍රාන්තයෙහි ප්‍රවාහන ඇමැති මෙවර ලැව් ගින්න පරමාණු බෝම්බයකට සමාන කරන්නේද එහි අසාමාන්‍ය බව පිළිබිඹු කරමිනි.

 

 

ඕස්ට්‍රේලියාවේ පමණක් නොව ලොව හතර වටින් පසුගිය අවුරුද්ද තුළ මෙවැනි අසාමාන්‍ය කාලගුණික තත්වයන් වාර්තා වුණි. 2019 වසරේදී ලොව මිනිස්වාසී සියලුම මහාද්වීප දේශගුණික විපර්යාසවලින් පෙර කිසි කලක නොවූ තරම් පීඩා වින්දේය. කැලිෆෝනියාවේ ලැව්ගිනි, දකුණු අප්‍රිකාවේ ඉදායී කුනාටුව හා උතුරු ඉන්දියාවේ ගංවතුර මේ අතුරින් සමහරකි.

මේ අප අත්දකින්නේ කාලයක් තිස්සේ දේශගුණය සම්බන්ධ විද්‍යාඥයින් විසින් පුන පුනා අවධාරණය කරනු ලබන global warming හෙවත් පෘථිවියේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑමෙන් හටගන්නා දේශගුණික විපර්යාසවල ප්‍රතිඵලයි.  මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා (විශේෂයෙන්ම පොසිල ඉන්ධන දහනය කිරීමේදී) වායුගෝලයට නිකුත් වන හරිතාගාර වායු මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් වෙයි. 2015-2019 වර්ෂයන් පෘථිවි උෂ්ණත්වය වැඩිම අවුරුදු කිහිපය ලෙස වාර්තා වන්නේ මෙම සංසිද්ධිය නිසාය.    

ඕස්ට්‍රේලියාවේ මෙවර ලැව්ගිනි සෘතුව මෙතරම් දරුණු වීමට හේතු වූ වාර්තාගත අධික උෂ්ණත්වයන් හා දරුණු නියං තත්වයන් ඉහත සඳහන් කළ දේශගුණික විපර්යාස නිසා හට ගත්තක් බව විද්වතුන්ගේ මතයයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ ලැව්ගිනි උග්‍රම  අවස්ථාවේ හවායීහී සිය පවුල සමග විනෝද චාරිකාවක නිරතව සිටි අගමැති ස්කොට් මොරිසන්  ජනතා අප්‍රසාදය හේතුවෙන් නැවත සිය රට බලා පැමිණ මෙම ලැව්ගිනි සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම දේශගුණික විපර්යාසවල බලපෑම් සරල කොට සලකා කළ  ප්‍රකාශයන්ද බොහෝ දෙනාගේ විවේචනයට ලක් වූයේ ය.

අධිපතියෝ නිහඬ ඇයි?

ලොව පුරා ප්‍රධාන දේශපාලනඥන් සේ ම අධිපති ජනමාධ්‍යයන්ද මෙම දේශගුණික අර්බුදයට දෙන ඉතා අඩු අවධානය විශේෂයෙන් සිහිපත් කළ යුතුව තිබේ. දේශගුණික විපර්යාසය යන සංසිද්ධියේ යථාර්ථය ලොව පුරා විද්වතුන් ඒකමතිකව පිළිගෙන තිබෙද්දී මෙවැනි නිහඬතාවයක් පවත්වාගෙන යාමෙන් ඔවුන් සහයෝගය පළ කරන්නේ කාටද යන්න ගැඹුරෙන් සිතා බැලිය යුතු කරුණකි. දේශගුණික විපර්යාසන්හි උවදුර මගහැර ගැනීම සඳහා රටවල් 187ක් අත්සන් කර ඇති 'පැරිස් එකඟතාවයෙන්'  ගිය අවුරුද්දේ නොවැම්බරයේදී ඇමෙරිකාව ඉවත්වීම මහත් ආන්දෝලනයට ලක්විණි. මෙයට හේතු දක්වමින්  ඇමෙරිකානු ජනපති ට්‍ර්ම්ප් කියා සිටියේ එය ඇමෙරිකාවට 'බෑඩ් ඩීල්' එකක් වන බවය. ලෝකයේ හරිතාගාර වායු නිෂ්පාදනයෙන්  40%ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකට වග කිව යුත්තේ රටවල් 2කි. ඉන් එක රටකි ඇමෙරිකාව. අනෙකා චීනයයි.

එක්සත් ජාතීන් විසින් නිකුත් කරන ලද අනතුරු ඇඟවීමකට අනුව ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑම සෙල්සියස් අංශක 1.5ට අඩුව තබා ගැනීම ලෝක පරිමාණ ඉලක්කයකි. 2018 ජනවාරි පළමු වන දින සිට පෘථිවියෙන් වායුගෝලයට මුදා හරින (ප්‍රධානතම හරිතාගාර වායුව වන) කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය හරි අඩකින් අඩු කිරීමට අවුරුදු 12ක කාලයක් දී තිබුණි. ගෝලීය උෂ්ණත්වය උක්ත මට්ටමේ තබා ගැනීම වැදගත් වන්නේ පවතින දේශගුණික තත්වයන් විස්ථායී කිරීමට හේතු වන නැවත හැරවිය නොහැකි දාම ප්‍රතික්‍රියාවන් වළක්වා ගැනීම සඳහා ය. කෙසේ නමුදු දැනට ඇති දත්ත අනුව ලොව මෙම ඉලක්කය සපුරා ගැනීමේ මාවතට තවමත් පැමිණ නැත. 

මේ අතිශය අවදානම්කාරී තත්වය දෙස ශ්‍රී ලංකාවේ අප බැලිය යුත්තේ කිනම් අයුරකින් ද යන්න වැදගත් ම පැනයයි. 

කාළගුණයෙන් වැඩිම පීඩා විඳි රටවල් අතර ශ්‍රී ලංකාව දෙවැනි තැනට!

Global Climate Risk Index for 2019 වාර්තාවට අනුව 2017 ට පෙර අවුරුදු 20ක කාලයක් තුළදී දරුණු කාලගුණික තත්වයන්ගෙන් වැඩිම පීඩාවට ලක්වූ රටවල් අතරින් ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ අංක 2ට පත්ව ඇත. මෙයට සාධක වූ හේතු අතරින් 2017 මැයි මාසයේ හටගත් දරුණු  නාය යාම්  හා ගංවතුර තත්වයන් මෙන්ම අවුරුදු 4ක පමණ කාලයක් එක දිගට උතුර හා උතුර මැද ප්‍රදේශවලට බලපෑ නියං තත්වය නම් කළ හැක. එසේ ම මෑත කාලයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ අසාමාන්‍ය කාලගුණික තත්වයන් අපට වැඩි වශයෙන් අසන්නට අත්විදින්නටද  ඇත. හුරුපුරුදු කාලගුණික රටාවන්වලින් අප ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ඉවත්ව යන බව පැහැදිලිය. නියං තත්වයන්, ජලාශ සිඳීයෑම්, අවාරික වර්ෂාපතනයන් සුලබ ය. එනමදු අප රටක් ලෙස තවමත් මෙම අර්බුදය දෙසට නිසි අවධානය යොමු කොට නැති බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

රටක් ලෙස අප කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායු ගෝලයට එක කරන්නේ සාපේක්ෂව අඩු ප්‍රමාණයක් වුවද (www.globalcarbonatlas.org ට අනුව ලෝකයේ 84 වන තැන) මෙම තත්වය තව දුරටත් අඩු කර ගැනීමේ ප්‍රයත්නය අප අත්  නොහැරිය යුත්තේ ලෝකයේ අනාගතය වෙනුවෙන්, අපේ දරුවන්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන්  අප අපේ කොටස ඉටුකළ යුතු නිසාම ය. ඒ පමණක් නොව ලොව දරුණුත ම කාබන් දූෂිතයින් වන චීනය හා ඇමෙරිකාව ගැන ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් අප නිශ්චිත ස්ථාවරයක සිට ගත යුතු ය.

වායු දූෂණය නිසා ලංකාවේ වසරකට 4300ක් මරණයට!

පරිසර ගැටලු සම්බන්ධයෙන් ද අප රටක් ලෙස යොමු කරන අවධානය පවතින්නේ අවම මට්ටමක ය. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව අපේ රටේ වසරකට වායු දුෂණය හේතුවෙන් මිය යන සංඛ්‍යාව 4300කි. අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය තිබෙන්නේද ඉතාමත් ඛේදජනක තත්වයක ය. International Business Times වාර්තා කරන පරිදි සාගරයට ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය වැඩි වශයෙන් බැහැර කරන රටවල් අතරින් ශ්‍රී ලංකාව පස් වන තැන ගනී. එකී මෙකී නොකී පාරිසරික ගැටලු රාශියකි. මේ සම්බන්ධයෙන් අප අවධානය යොමු කළ යුත්තේ අනාගතයේදී අපේ දුවාදරුවන්ට අවම තරමේ  පිරිසිදු ජලය හා වාතය හෝ දායාද කර දී යෑම අපගේ යුතුකමක් වන බැවිනි. 

 සමකාලීනව ප්‍රකට පරිසර ක්‍රියාකාරිනියක්  වන ග්‍රේටා තන්බර්ග් පවසන පරිදි තම නිවස ගිනි ගෙන ඇත්තාක් මෙන් අප කටයුතු නොකළොත් නුදුරු අනාගතයෙදී ම අපට මිහිකතගේ දඬුවමට මුහුණ පාන්නට සිදුවනු ඇත. 

 

 

 

 

- අනුපමා ගනේගොඩ ෴


මම ත්‍රීවිල් එක එළවන්න ගත්ත කියලා දැනගත්තම දන්න අයම කියල තිබ්බා ඔය ගමන්ම අනිත් රස්සාවත් පටන් ගනියි කියලා.. හැබැයි ඒ ගොල්ලන්ට අමතක වෙලා ඒ රස්සාව කරන්න නම් ත්‍රීවිල් එලවන්නම ඕන නෑ කියල...

මට ඇගේ මුහුණ පෙනෙන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට පෝනිටේලයෙන් ඉවතට පැන සුලඟ හා මුහුවෙන අකීකරු කෙහෙරැල්ලක් ඇගේ සිනිඳු උරහිස මත දඟ කරනු පෙනේ. ඩෙනිම කලිසමක් සහ අත්රහිත ටීෂර්ටයක් හැඳි ඇය සුන්දර ගැහැණියකි. ඒ මොහොතේ ඇගේ මුහුණ පෙනුණා නම් හොඳ යැයි මට සිතිණි. ඒ දෛවය හා අරගල කරන ගැහැනියෙකුගේ බැල්මෙහි සුවිශේෂී බවක්  තිබෙනු ඇතැයි මගේ කල්පනාවට ආ නිසාය.

ගෙවුණ දිනයක මද්දහනේ හදිස්සියේ කෙටිදුරක් යෑම සඳහා කෑගල්ල නගර මධ්‍යයේ සිට මා නැග තිබුණේ ඇගේ තුන්රියට ය. එය මට විශේෂිත වූයේ රැකියාවක් ලෙස ගැහැනියක් පදවන රථයකට මා මින් පෙර නැඟ තිබුණේ නැති බැවිනි. නිහඬ බව රැකගැනීම සඳහා තිබූ දැඩි වුවමනාව පසෙක ලා සංවාදයට ආරාධනා තැබුයේ මා ය.

‘‘ මගේ මහත්තයා ගුරුවරයෙක්. අපිට දරුවො තුන් දෙනෙක් ඉන්නවා. දරුවො ලොකු වෙනකන් රස්සාවකට යන්න මට පුළුවන් කමක් තිබ්බෙත් නෑ. ආර්ථිකේ එන්න එන්නම අමාරු වෙන්න ගත්ත. ඉතින් ත්‍රීවිල් එකක් එළවන එක ඒකට හොඳම උත්තරේ කියල මට කල්පනා වුණා..

ගැහැනියක් ත්‍රීරෝද රථයක් පැදවීම යන්න කොයි අත ලා බැලුවත් අභියෝගාත්මකය. විශේෂයෙන්ම ලංකාව වැනි වෘත්තීමභාවය පිළිබඳ කිසිදු අදහසක් නැති සහ විවිධ වෘත්තීයන් සමඟ සමාජ ස්ථරයන් ගොඩනඟන සමාජයක් හමුවේ ඇගේ තීරණය සමාජය පිළිගන්නට ඇත්තේ කෙසේ ද?

‘‘ කොයි රස්සාවෙත් ලොකු පොඩිකම තියෙන්නෙ මිනිස්සුන්ගෙ ඔළුවෙ. මම ත්‍රීවිල් එක එළවන්න අරන් දැන් අවුරුද්දකට වැඩියි. සමහර මිනිස්සු මුලින් මුලින් එක එක විදිහට බැලුවා මම කොයි වගේද කියලා. මම මගේ ප්‍රතිපත්තිවල ඉඳලා නිහඬ වෙලා මාව රැකගත්තා. අද කවුරුත් මට මුකුත් කියන්නෙ නැහැ. සමහර හයර් මම යන්නෙ නැහැ. කොයිතරම් ගාණක් දෙන්නම් කිව්වත්. සමහර මිනිස්සු දැක්කම මට තේරුම් ගන්න පුළුවන් ඒ ගමන යන්න ඕන ද නැද්ද කියලා.. මම දැන් බය නැහැ. මම දරුවො ඉස්කෝලවලට දාලා, පන්ති දාලා ඒ ගොල්ලන්ව ආරක්ෂිතව ජීවත් කරවනවා. හවස හය හමාර වෙද්දි ගෙදර යනවා.. කොහොම වුණත් තව අවුරුද්දයි ත්‍රීවිල් එක එළවන්නේ. ඒ වෙන කොට මගේ පවුලට ස්ථාවර තැනකට එන්න පුළුවන් කියලා මට විශ්වාසයක් තියෙනවා.

‘‘ ත්‍රීවිල් එකක් එළවන එක ගැන ලැජ්ජා වෙන්නෙ නෑ. මම ලැජ්ජා වෙන්නේ සල්ලි නැතුව රටේ ලෝකෙට ණය වෙලා ජීවත් වෙන්න වුණා නම්. මගේ පවුලේ සතුට නැති වුණා නම්... ඇය සිනාසෙමින් පවසන්නී ය. කෙටි දුර නිමා කරමින් මම ගමනාන්තයෙන් බැස ආවෙමි.

මට ඈ ආලෝකමත් ගැහැණියකි. ඇය තමන්ට දේවල් නැතැයි කණිපින්දම් කියමින් පවුල පුරා අසතුට බෙදන අතෘප්තිකර ගැහැනියක් වූයේ නැත. ගමේ ගැහැනු හතර පස්දෙනෙක් අල්ලා ගෙන කණ්ඩායමක් හදා විවිධ ක්ෂද්‍ර මුල්‍ය ණය උගුල්වල සිරවී පවුලේ අනාගතය උකසට තබා තිබුණේ නැත. ( ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ණය උගුල ලංකාවේ සියළුම දිස්ත්‍රික්කවල දැනටමත් පැතිර ගොස් ඇති  වසංගතයකි. විශේෂයෙන් නිවෙසේ සිටින කාන්තාවන් ඉලක්ක කරගනිමින් ලබා දෙන මෙම ණය මුදල්වල පොළිය 150% ක් පවා ඉක්වමන අතර ණයකරුවන් අවසානයේ සියදිවි හානි කරගන්නට තැනට පත්වන සේ එය ඛේදවාචකයක් වී ඇත. ) ඒ වෙනුවට තමන්ට හිමි වූ දෛවය එලෙසින්ම බාර නොගත් ඇය ඊට එරෙහිව සටන් වැදුණා ය. ඉන් ඇය තෘප්තිමත් සහ සවිමත් ගැහැනියක් බවට අද පරිවර්තනය වී සිටී.

තුන්රෝද රියක් පැදවීම ගැහැනියකට නොහොබී සහ එවැනි ගැහැනු සියල්ලෝ අයාලේ යන්නවුන් යැයි අදහන බහුතර මිනිසුන් සිටින රටක, පියවරක් ඉදිරියට තබා නෑ මට පුළුවන් යැයි කියා සටන බාරගත්  ඇගේ විස්මිත ධෛර්ය වෙනුවෙන් හිස නවන මේ සටහන ඒ වෙනුවෙනි..

 

 

Blog Right Add

Popular Tags

වම් ඉවුරේ වෙබ් නාදය