Friday, 21 February 2020

කොළඹ 08 පැරණි නාමය - ඞීන්ස් පාර / සීමන්ඞ්ස් පාර මරදාන පොලිසිය ඉදිරිපිට එක් අන්තයක් ඇති ව ටවුන්හෝල් වට රවුම දක්වා දිවෙන මාර්ගය මේ නමින් හැඳින්වේ. පූජ්‍ය බද්දේගම විමලවංශ අනුනායක ස්වාමින්වහන්සේ (1913-1993* එකුන් විසිවන වියේ දී උපසම්පදාවෙන් අභිෂේක ලද්දෝ ය. උන්වහන්සේ විද්‍යෝදය පිරිවෙනෙහි සිංහල සහ බෞද්ධ දර්ශනය පිළිබඳ කථිකාචාර්ය තනතුරක් දැරූ අතර විදේශයන්හි බොහෝ බෞද්ධ කටයුතුවල යෙදුණෝ ය. බුද්ධ ධර්මය ජාත්‍යන්තරයට ගෙන යෑම පිණිස උගත යුතු භාෂාවන් ඉගෙන ගැනීම කෙරෙහි අනෙකුත් භික්ෂූන් වහන්සේ යොමු කිරීමත් උන්වහන්සේ වෙතින් සිදු කෙරිණ. 1958 දී බණ්ඩාරනායක - චෙල්වනායකම් ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් අග‍්‍රාමාත්‍ය නිල නිවස අසල සත්‍යග‍්‍රහයක යෙදුණු භික්ෂූන් වහන්සේ අතර උන්වහන්සේ ද වූහ. බද්දේගම විමලවංශ ස්වාමීන්වහන්සේගේ ප‍්‍රියතම සිසුන් අතර, හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රජපක්ෂ මහතා ද විය. බගතලේ පාර - බම්බලපිටිය, කොළඹ 04 ආර්. ඒ. ඩි මෙල් මාවත නොහොත් ඩුප්ලිකේෂන් පාර ඔස්සේ කොල්ලූපිටිය දෙස සිට ගමන් කරන විට ඇල්ප‍්‍රඞ් පෙදෙසට පසුව වම් දෙසට හමුවන පළමු මග මෙනමින් හැඳින්වේ. එහි අනෙක් අන්තය කුමාරතුංග මුනිදාස මාවතේ තර්ස්ටන් විද්‍යාලය ඉදිරිපිටින් අවසන් වේ. 1822 දී ‘චාර්ල්ස් එඞ්වර්ඞ් ලයාර්ඞ්’ විසින් කූඩාරමක ආකාරයේ කුඩා ගෘහයක් සහිත අක්කර 6ක පළතුරු සහ වෙනත් භෝග සහිත වතුයායක් මිල දී ගත්තේය. පෙර හිමිකරු වූයේ ව්‍යාපාරිකයෙකු වූ ‘ඩැඩි පාර්සී’ නමැත්තාය. ලයාර්ඞ් එම කුඩා ගෘහය කඩාබිඳ දමා, දරුවන් 26 දෙනෙකුගෙන් යුත් ඔහුගේ විසල් පවුල වෙනුවෙන් විශාල ප‍්‍රාසාදයක් ගොඩනැගූ අතර එය ‘බගටල්’ නමින් නම් කළේය. ‘බගටල්’ යන්න ‘ඉතා ස්වල්ප දෙයක්’ යන අදහස දේ. එය, වත්ත මිල දී ගන්නාවිට තිබුණු කුඩා ගෘහය නිසා හෝ ප‍්‍රංශයේ ‘බොයිස් ඞී බොලොඥ්ඥෝ’ උද්‍යානයේ පිහිටි ‘ශටෝ ඞී බගටල්’ නම් විසල් වලව්ව හෝ ‘ඇබවිලේ’හි පිහිටි විසල් වලව්ව නිසා හෝ යෙදුණු නමක් විය යුතුය. පසුකාලීන ව මෙම ප‍්‍රසාදය සහිත වත්ත ඉතා අඩු ලන්සුවකට මිල විය. 1843 දී ‘ලයාර්ඞ්වරු’ නික්මුණු අතර ‘ද සොයිසාවරු’ මෙය අත්පත් කරගත්හ. ‘බගටල්’ යන්න ‘බගතලේ’ලෙසින් ව්‍යවහාර වන්නට වූ අතර කාමර 100කින් සමන්විත වූ බගතලේ වලව්ව 19 වන සියවසේ දී කොළඹ තිබුණු වලව් අතර මුල් තැනක් ඉසිලූ අලංකෘත ගෘහ නිර්මාණයක් විය. බහියතුලා අස්රෆ් පටුමග/බහ්ජතුල් අස්රර් පටුමග - කොම්පඤ්ඤ වීදිය, කොළඹ 02 පැරණි නාමය - කෙව් ලේන් සිනමන් ලේක්සයිඞ් හෝටලය ඉදිරිපිටි සිට මීටර 600ක් පමණ කොම්පඤ්ඤ වීදිය දෙසට ගමන් කරනවිට වම් අත දෙසට හමුවන කෙව් පැසේජය අවසන් වනුයේ බහ්ජතුල් අස්රර් පටුමගෙනි. බහ්ජට් අල්-අස්රර් යන්න අරාබි බසින් ‘රහස්වල අසිරිය’ වැනි අදහසක් ගෙන දෙන්නකි. එය, 1077-1166 කාලය තුල ජීවත් වූ පර්සියානු ඉස්ලාමීය දේශකයෙකු වූ ‘ශයික් අබ්දුල් කුවාඩිර් ජිලානි’ නොහොත් ‘හුසූර් ඝවුස්-ඒ-අසාම්’/‘රඩියල්ලාහු ටා’අලා අන්හ්’ නැමති අයගේ චරිතාපදානයෙහි නාමය වේ. පුරාවෘත්තයක් ව පවතින එක්තරා කතාවක් තිබේ. මෙරට විසූ එක් මුස්ලිම් ගැහැණු ළමයෙකු ඉහත කී ශයික්ගේ අනුගාමිකාවක වූවාය. වරෙක එක්තරා පුද්ගලයෙකු ඇයට අතවර කරන්නට උත්සහ කරන අවස්ථාවේ, ඇය, ‘ ඕ මාගේ ශයික් අබ්¥ල් කුවාඩිර්, මා බේරා ගනු මැනව!’ යි හඬ නැගුවාය. ඒ අවස්ථාවේ දී බැග්ඩෑග් නුවර ස්නානයෙහි යෙදෙමින් සිටි ශයික් එය නවත්වා සිය ලී සපත්තුව මෙදෙසට විසි කළේය. එය පෙර කී මිනිසාගේ හිසේ වැදී ඔහු මරුමුවට පත්විය. මෙම කතන්දරය විශ්වාස කරන පිරිස පවසන පරිදි එම ලී සපත්තුව මෙරට කොහේ හෝ පූජනීය ලෙසින් ආරක්ෂාකාරී ව තිබේ. ඒ මෙම මගෙහි යම් තැනක ද? බේයිලි වීදිය - කොළඹ කොටුව, කොළඹ 01 නව නාමය - මුදලිගේ මාවත කර්නල් චාල්ස් බේයිලි 1804 වනවිට කොළඹ ආඥාපතිවරයා විය. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සමග ඇතිකරගත් ආරෝව සම්බන්ධයෙන් එකල ඔහු ප‍්‍රසිද්ධියට පත්ව සිටියේය. කොළඹ කොටුවේ ගැරිසන් සරඹ පිටිය එකල යුද හමුදා කටයුතු (විශේෂයෙන් දඬුවම් කටයුතු* සඳහා භාවිතා කරමින් තිබුණු අතර අධිකරණය විසින් එය සිවිල් දඬුවම් කිරීම් සඳහා ලබා ගන්නා ලදී. බේයිලි විසින් සියලූම ගේට්ටු අගුලූ දමවා, හමුදාවේ නොවන කිසිවෙකුට සරඹ පිටියට ඇතුළුවීමට ඉඩ නොදෙන මෙන් මුරකාවලෙහි යෙදෙනවුනට අණ කළේය. මේ හේතුවෙන් ඔහුට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවෙහි පෙනී සිටින්නට සිදු වූ අතර සිය නියෝගය ඉවත් කර ගැනීම ප‍්‍රතික්ෂේප කළ බැවින් ඔහුගේ ඇඟ බඳින ලදී. නෝර්ත් ආණ්ඩුකාරවරයා එය පසුදාම අහෝසි කළ අතර දෙවන අණදෙන නිලධාරි ජෙනරල් වෙම්ස් හමුදාවේ කටයුතු වෙත සිවිල් අතපෙවීම් හෙළා දකිමින් කොළඹ කොටුවට ඇතුළුවන සියලූම ගේට්ටු අගුළුදමා ලූෂින්ටන් නම් නඩුකාරවරයා මෙම සිදුවීමෙන් ඉවත් කර තැබීමට කටයුතු කළේය. නෝර්ත් ආණ්ඩුකාරවරයා ගේට්ටු නැවත විවර කරන මෙන් තදින් ඉල්ලා සිටින්නට වූ කළ ජෙනරල් වෙම්ස් විසින්, ‘එසේනම් ආණ්ඩුකාරවරයා තමන් විහින් කොළඹ කොටුවේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ ව සහතික විය යුතුය’ යනුවෙන් පැවසුවේය. එබැවින් මහනුවරට එරෙහිව සිදුකෙරුණු හමුදාමය ව්‍යාපාරයක මැද හරියේ දී තවත් නිලධාරියෙකු අවමානයට පත්කර ඔහුගේ ඇඟ බඳින ලදී. බේයිලි යන නාමය, කොළඹ කොටුවේ පිටත තාප්පය - ඉ්සකැහ හඳුන්වනු පිණිස දමන ලද්දක් ද විය හැකිය. එසේ නැතහොත් පිස්කල්වරයා යන අදහස ඇති ඉ්සකසෙෙ යන වදනින් බිඳි ආවා ද විය හැකිය.

Blog Right Add